fitkit

maart, 2019

Voorkomen is echt beter dan genezen

Bijna 9 miljard euro: dat zijn de jaarlijkse kosten van werkgerelateerd verzuim, arbeidsongeschiktheid en zorgkosten. Alleen al vanuit financieel oogpunt is er dusreden genoeg om meer aandacht te besteden aan preventie en duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Maar voorkomen kent nog veel meer interessante voordelen.

Eind januari publiceerde TNO de tweejaarlijkse Arbobalans waarin werd vermeld hoe hoog de kosten van werkgerelateerd ziekteverzuim zijn. Van de genoemde 9 miljard euro bestaat meer dan de helft (5 miljard) uit kosten van doorbetaling loon. Die komen direct of indirect voor rekening van werkgevers.

Werkstress loopt op
Maar het was niet de hoogte van de kosten van ziekte en verzuimdat de media haalde. In de Arbobalans 2018 wordt namelijk ook geconstateerd dat burn-outklachten tussen 2007 en 2017 gestegen zijn van 11% naar 17%. Ook de psychosociale belasting is toegenomen: er moet meer en sneller gewerkt worden. Tegelijkertijd is het gevoel van autonomie – zelf kunnen bepalen hoe je je werk indeelt – gedaald: bijna de helft van werknemers (45%) ervaart een lage autonomie. Dat is zorgelijk, aldus de Arbobalans 2018, omdat ‘de combinatie van hoge taakeisen en lage autonomie het risico op werkstress verhoogt.’ Zo’n 48% van werkgevers erkent dat werkdruk het belangrijkste risico in hun organisatie is, maar heeft er de afgelopen twee jaar geen concrete nieuwe maatregelen aan gekoppeld. Werkdruk, autonomie en psycho-sociale belasting zijn lastige zaken om bespreekbaar te maken binnen een organisatie. Toch is het essentieel om dat wel te doen, zo blijkt ook uit de cijfers in de Arbobalans. Hoe goed een werknemer in staat is om zijn werk uit te voeren – het zoge-heten werkvermogen – wordt
namelijk niet alleen bepaald door de gezondheid van een werknemer, maar door de balans tussen meerdere factoren. Naast de eigen gezondheid spelen ook competenties, normen en waarden en – uiteraard – het werk en de organisatie een rol. Aandacht voor slechts één van die componenten zet geen zoden aan de dijk. Het is van belang om alle factoren in samenhang met elkaar te bekijken, zowel vanuit de werknemer als de werkgever.

Werkvermogen in kaart
Dat was ook de conclusie van de Finse professor Juhani Ilmarinen. Hij deed jarenlang onderzoek naar werkvermogen en vatte zijn bevindingen samen in een model dat hij het Huis van Werkvermogen noemde. Het Huis van Werkvermogen gebruikt de metafoor van een huis om op een aansprekende en heldere manier te verbeelden hoe de verschillende factoren met elkaar samenhangen. De basis van het huis, het fundament waarop alles rust, is de gezondheid van de werknemer. De eerste verdieping behelst de competenties van de werknemer, de kennis- en vaardigheden die hij heeft om zijn taken uit te voeren. In de tweede verdieping staan de normen en waarden van de werknemer centraal, die zijn houding en motivatie ten opzichte van het werk bepalen. De derde en laatste verdieping wordt gevormd door het werk, zowel het takenpakket als de organisatie en leiderschap. Het dak – het werkvermogen – wordt door alle verdiepingen samen gedragen. Verzwakking of versterking van individuele verdiepingen hebben, net als bij een echt huis, consequenties voor de sterkte van de gehele structuur: het werkvermogen neemt af of toe.

Knelpunten tijdigsignaleren
Gebruik van een dergelijk model helpt om het gesprek tussen werknemer en werkgever over werkvermogen op gang te brengen. En dat is niet alleen van belang bij ziekteverzuim. Door in kaart te brengen hoe het zit met het werkvermogen van individuele werknemers, ontstaat een beeld van de slagkracht van de gehele organisatie in plaats van slechts het percentage medewerkers dat ziek is. Dat helpt om knelpunten tijdig te signaleren en passende maatregelen te treffen. Vooral bij psychosociale factoren zoals hoge werkdruk en lage autonomie is dat een groot pluspunt. Vaak komen die factoren immers pas laat aan de oppervlakte en neemt het relatief veel tijd in beslag om er iets aan te doen. Bovendien stijgt de arbeidsproductiviteit mee met het werkvermogen. Het mes snijdt dus aan twee kanten: lagere verzuimkosten en hogere omzet.

Proactief
Bovendien helpt aandacht voor werkvermogen organisaties om een antwoord te formuleren op andere HR-uitdagingen van deze tijd. Arbeidsmobiliteit, bijvoorbeeld. Hoe zit het met de duurzame inzetbaarheid van medewerkers als het takenpakket snel verandert, bijvoorbeeld onder invloed van toenemende digitalisering en robotisering? Door het werkvermogen in kaart te brengen, worden aandachtspunten snel zichtbaar – ook voor
werknemers. Dat creëert weer draagvlak om gezamenlijk aan een oplossing te werken, variërend van bijscholing tot een andere functie. Datzelfde geldt voor vraagstukken rondom pensionering en langer doorwerken. Zo laat de Arbobalans 2018 zien dat hoewel de pensioenleeftijd gestegen is naar gemiddeld
64,8 jaar en naar verwachting de komende jaren zal blijven stijgen, werknemers steeds minder in staat of bereid zijn om langer door te werken: 62 jaar vindt men een mooie leeftijd om te stoppen. Tot slot is aandacht voor werkvermogen en inzetbaarheid ook een pre bij het werven van nieuw talent. Het laat zien dat een organisatie werknemers serieus neemt en hen wil ondersteunen om het beste uit zichzelf te halen. Dat vergroot je aantrekkelijkheid als werkgever, vooral voor millennials. «

De transitie maken van de focus op verzuim naar de focus op werkvermogen loont op vele fronten en vormt de basis van een toekomstbestendig HR-beleid. Meer weten? Kom naar de bijeenkomst Huis van het Werk Strategisch op 28 maart en ontdek wat aandacht voor werkvermogen voor uw organisatie kan betekenen.

46% van de verzuimdagen is werkgerelateerd
(Arbobalans 2018, TNO)

De spanning op de arbeidsmarkt neemt toe: 75 vacatures per 100 werklozen
(3e kwartaal 2018; CBS)

52% van alle bestaande banen verdwijnt in 2025
(Future of Jobs 2018, World Economic Forum)

Alles over Duurzame Inzetbaarheid

Kom 28 maart naar Huis van het Werk Strategisch

locatie: De Telefooncentrale in Alkmaar, om 14.30 uur

Toegang: gratis

© 2019 Huis van het Werk.
Concept en realisatie: Storytelling2025.
All rig
hts reserved.